Het weer en zeilen

18 februari 2018

Het weer en zeilen zijn sterk met elkaar verbonden, en dit is natuurlijk logisch omdat je van de wind afhankelijk bent voor de voortbeweging. Dus het weer speelt een belangrijke rol in de wereld van het zeilen. Weer en wind hangen natuurlijk samen, en dan komt voor het zeilen een weersverwachting erg goed uit. Er zijn uitmuntende systemen om het weer inzichtelijk te maken voor zeilende sporters, en dit geldt zowel voor weersverwachtingen op internet als ook systemen om weersverwachtingen ook midden op een oceaan voor zeilers beschikbaar te maken. Waar vroeger de likdoorn, vogels, wolken etc een belangrijke rol speelden onder het zeilen bij de bepaling van het te verwachten weer zijn we bij het zeilen toch steeds verder van de natuur af komen te staan wat dat betreft.

Het weer en cursussen zeilen

Zeilen en weer wordt nog wel behandeld in de cursussen vaarbewijs en kustnavigatie, en daar komen themas als de cumulonimbus als voorbode van slecht weer, of snel opstekende wind als aanduider van een snel opkomende weersomslag wel aan de orde. Zeilen zonder op dat soort weerstekens te letten is niet slim. Hoewel technologie je ver kan helpen in het bepalen van het te verwachten weer is gezond verstand onvervangbaar. De oude barometer mag dan niet cool zijn in vergelijking tot de huidige navtex, laptops, SSB, satelliet tools, hij is nog steeds erg werkbaar als je kijkt naar snelle veranderingen in luchtdruk.

Als de isobaren dicht bij elkaar komen te liggen zul je snelle veranderingen in luchtdruk meemaken als ook vaak een opstekende of wegvallende wind. Dit kun je niet missen onder het zeilen tenzij je je ogen in de zak hebt zitten. Die dicht bij elkaar liggende isobaren zullen vaak een voorbode zijn van een weersverandering.

Weersverwachting, hulpmiddelen en gezond verstand tijdens het zeilen

Alle hulpmiddelen in de wereld helpen je niet bij het zeilen als je je verstand niet gebruikt. Zeilen is een sport of bezigheid die goed zeemanschap vereist en dat is een verantwoordelijkheid die de schipper heeft voor zijn schip en de meevarenden. Het weer is een bepalende factor voor het plezier aan boord en dus is kennis daarvan onmisbaar. Daar komt nog eens bij dat het grote merendeel van de schepen helemaal niet de geavanceerde apparatuur aan boord heeft om het weer in de gaten te houden, dus moet je wel opletten.

Er zijn behoorlijk wat gevallen bekend waar zeilers zijn overvallen door slecht weer wat als je het op de keper beschouwt dit wellicht niet de tol had hoeven eisen die het heeft geist als de zeilers hadden opgelet. Gevallen zoals op het IJsselmeer waar de reddingsdiensten moeten uitrukken (aldus hun leven in de waagschaal stellend) omdat zeilers niet op het weer hebben gelet of het wel hebben gehoord maar hebben gedacht dat het wel los zou lopen zijn niet nodig.

Zelden komt een heftige weersomslag zonder enige voorbode. Bij het zeilen moet je op die voorboden letten, het is je plicht als schipper. Natuurlijk moet je ook letten op websites, radiovoorspellingen en eventueel het noodkanaal op de marifoon. Er zijn zelfs weerlijnen waar je telefonisch het weer in jouw gebied kunt horen, maar nu veel mensen internet op de mobiel hebben is dat ook niet echt meer nodig. Www.buienradar.nl is groot geworden door de weergaven van weersbeelden per satelliet, en die wordt zeker bij dreigend slecht weer heel veel geraadpleegd , ook onder het zeilen.

Weer en zeilen niet alleen voor amateurs gevaarlijk!

Overigens overkomt het de besten om in slecht weer te belanden, in de Sydney Hobart race van enkele jaren geleden zijn diverse doden gevallen toen de vloot midden op het traject door enorme stormen werd geteisterd. Boten sloegen om, masten braken af en het ergste onheil wat je in een race of berhaupt tijdens het zeilen kan gebeuren overviel de vloot. Natuurlijk hadden ze weinig kans om uit te wijken daar ze midden op zee zaten, maar toch waren wellicht de voorzorgen niet voldoende en hebben de verantwoordelijken zich achteraf nog wel achter de oren gekrabt of alle beslissingen om door te zeilen met dat weer nu uiteindelijke wel zo zinvol was.