Een ravage zonder tuigage

1 september 2010

Tuigage is alles wat nodig is om een schip voort te bewegen en te laten ankeren op basis van de windkracht. Dus de mast, het want, de zeilen, het touwwerk en de rondhouten (gieken in huidige termen). Als er hijstoestellen voor het aan of van boord brengen van ladingen aan boord zijn sloepen dan behoren die ook tot de tuigage. Dat is tegenwoordig natuurlijk niet aan de orde.

Er zijn twee verschillende manieren van tuigage op een schip; dwarsgetuigd en langsgetuigd. Bij een dwarsgetuigd schip zijn de zeilen dwarsscheeps bevestigd. Langsgetuigd is wanneer de zeilen in de lengte vastgemaakt zijn. Bij Langsgetuigde schepen zijn er nog een paar variaties:

  • topgetuigd ? drie hoeken van het zeil zijn aan de top van de mast, onder aan de mast en aan de punt van de giek gemonteerd. Het grootzeil is driehoekig.
  • Gaffelgetuigd ? het zeil is onder aan de giek met twee hoeken en boven aan een gaffel vastgemaakt.
  • Houarigetuigd ? kruizing tussen gaffelgetuigd schip en topgetuigd. Het zeil driehoekig alleen is de bovenste hoek van het zeil wel aan een gaffel vastgemaakt.
  • Catgetuigd ? bij schepen die met alleen een grootzeil varen is de mast relatief ver naar voren geplaatst.
  • Sloepgetuigd ? schip met zowel een grootzeil als voorzeil. Kan topgetuigd of gaffelgetuigd zijn.
  • kottergetuigd ? meer dan n voorzeil.
  • Kitsgetuigd ? een schip met twee masten. De voorste mast is het grootst en er kunnen een of meerdere voorzeilen aan vast gemaakt worden.
  • Schoenergetuigd ? meer dan n mast en de masten zijn meestal even lang. De bovenste hoek van het zeil zit vast aan een gaffel waarboven nog een topzeil vastgemaakt kan worden.
  • Latijgetuigd ? de bovenste hoek van het zeil is bevestigd op 1/3 van de lengte van de mast aan een Latijnra.
  • Sprietgetuigd ? heeft twee bovenhoeken waarbij de ene hoek aan de top van de mast is bevestigd en de andere hoek zit vast aan de spriet.
  • Loggergetuigd ? de zeilen zitten aan de bovenkant vast aan een dwarshout en aan de onderkant zitten de zeilen los.
  • Jonkgetuigd ? het zeil zit vol met zeillatten die zorgen dat het zeil uitgevouwen blijft. De zeillatten zitten over de gehele breedte van het zeil.

Zeilboten worden gesorteerd op basis van de tuigage, maar veruit het grootste deel van de zeilslepen is sloepgetuigd dus de tuigage selectie is niet altijd even relevant.